Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında çok sayıda devlet ve hükümet başkanıyla ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Temaslarda ikili ilişkilerin yanı sıra bölgesel güvenlik, uluslararası gelişmeler, ticaret, enerji ve iklim politikaları ele alındı.

Erdoğan, 10 Kasım’da BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı görüşmede, İran-ABD arasındaki gerilimin azaltılması ve sorunların diplomatik yollarla çözülmesi için bölge ülkeleriyle yürütülen girişimlere değindi. Ukrayna-Rusya Savaşı’nın sona erdirilmesi amacıyla yeni bir diyalog sürecine destek vermeye hazır olduklarını belirten Erdoğan, Gazze, Kıbrıs ve Libya’daki gelişmeleri de değerlendirdi.

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile yapılan görüşmede Türkiye-Brezilya ilişkileri ve küresel gelişmeler gündeme geldi. Erdoğan, Brezilya’nın COP30 döneminde iklim müzakerelerinde kaydettiği ilerlemeyi Türkiye’nin COP31 sürecinde ileriye taşımayı hedeflediğini, konferansın alınan kararların uygulamaya geçirilmesine odaklanacağını ifade etti.

Etiyopya ve Bangladeş ile işbirliği gündemde

Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed ile görüşmesinde ticaret ve yatırımlar başta olmak üzere iki ülke arasındaki işbirliğinin geliştirilmesi ele alındı. Erdoğan, Etiyopya’nın COP32’ye ev sahipliği yapacak olması dolayısıyla başbakanı tebrik etti ve ülkenin bölgesel istikrarına yönelik Türkiye’nin desteğinin süreceğini belirtti.

Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman ile gerçekleştirilen görüşmede ise ticaret ve savunma sanayisi alanlarında işbirliğinin artırılması değerlendirildi. Erdoğan, Cox’s Bazar’daki insani durumun uluslararası toplumun gündeminde tutulması için Türkiye’nin çabalarını sürdüreceğini kaydetti.

Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Salman Al Saud ile yapılan kabulün ardından, iki ülke arasında elektrik projelerinde işbirliğini öngören mutabakat zaptı imzalandı. İmza törenine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da katıldı.

Türkmenistan Milli Lideri ve Halk Maslahatı Başkanı Gurbangulu Berdimuhammedov ile görüşmesinde enerji, ticaret, savunma sanayisi ve yatırım alanlarındaki ilişkilerin geliştirilmesi üzerinde duruldu. Erdoğan ayrıca Türk Devletleri Teşkilatının güçlenen konumuna dikkat çekerek Türkmenistan’ın teşkilat bünyesindeki Aile Meclislerine katılımını temenni etti.

Bölgesel güvenlik ve normalleşme süreçleri ele alındı

11 Kasım’da Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile bir araya gelen Erdoğan, iki ülke arasındaki ticaret potansiyelinin daha etkin değerlendirilmesi ve farklı alanlarda işbirliği imkanlarının geliştirilmesi gerektiğini dile getirdi.

Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Bećirović ve Konsey Üyesi Željko Komšić ile yapılan görüşmede, Bosna Hersek’in toprak bütünlüğü, egemenliği ve anayasal düzenine destek mesajı verildi.

Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile görüşmesinde Türkiye-Ermenistan normalleşme sürecinin yapıcı adımlarla ilerlediğini belirten Erdoğan, Azerbaycan ile Ermenistan arasındaki barış sürecini yakından takip ettiklerini ve desteklediklerini ifade etti.

Çin Devlet Başkan Yardımcısı Han Zheng ile yapılan görüşmede ise yatırımlar, enerji, ticaret ve turizm alanlarında işbirliğinin geliştirilmesi değerlendirildi. Erdoğan, Orta Koridor ile Kuşak ve Yol Girişimi’nin uyumlu hale getirilmesinin ve Kalkınma Yolu Projesi ile birlikte ele alınmasının önemli fırsatlar oluşturabileceğini belirtti.

İran, Afrika ve Orta Doğu temasları

Zirvenin 12 Kasım’daki son gününde İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşen Erdoğan, İran-ABD arasındaki çatışmaların sona ermesi ve kalıcı barışın sağlanması gerektiğini vurguladı. Sorunların çözümü için müzakere zemininin güçlendirilmesi ve diplomasiye fırsat verilmesi çağrısında bulundu.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Félix Antoine Tshisekedi ile yapılan görüşmede ticaret, ulaştırma ve savunma sanayisi alanlarında ortaklığın geliştirilmesi ele alındı. Erdoğan, ülkenin toprak bütünlüğüne desteklerini yineledi.

Sudan Egemenlik Konseyi Başkanı Abdulfettah el-Burhan ile görüşmesinde Türkiye-Sudan ilişkilerinin yanı sıra savunma sanayisi, yatırımlar ve tarım alanlarındaki işbirliği değerlendirildi. Erdoğan, Sudan’ın birliği ve toprak bütünlüğüne destek verdiklerini, Sudan Barış Girişimi’ni desteklediklerini ifade etti.

Libya Başbakanı Abdülhamid Dibeybe ile yapılan görüşmede enerji başta olmak üzere ikili işbirliğinin geliştirilmesi gündeme geldi. Erdoğan, Libya’da halkın benimsemediği girişimlerin sahada karşılık bulamayacağına dikkat çekti.

Gürcistan Cumhurbaşkanı Mikheil Kavelashvili ile Türkiye-Gürcistan-Azerbaycan arasındaki işbirliği mekanizmalarının daha etkin kullanılması ele alındı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile görüşmede ise ulaştırma ve savunma sanayisi alanlarındaki ortaklığın güçlendirilmesi ve bölgesel barış çabalarına katkı konuları değerlendirildi.

Erdoğan ayrıca Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud, Kongo Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Denis Sassou Nguesso, Irak Cumhurbaşkanı Nizar Amedi ve Tanzanya Cumhurbaşkanı Samia Suluhu Hassan ile de bir araya geldi. Görüşmelerde ikili ilişkilerin geliştirilmesi, bölgesel istikrar, ticaret, enerji ve ulaştırma alanlarında işbirliği başlıkları öne çıktı.

COP31 kapsamında gerçekleştirilen temaslar, Türkiye’nin farklı bölgelerdeki ülkelerle siyasi ve ekonomik ilişkilerini geliştirme ve uluslararası meselelerde diplomatik çözüm arayışlarını sürdürme gündemini ortaya koydu.

Kaynak: AA