Sinan AKBAŞ

Dünya çok hızlı değişiyor.
Siyasi ittifaklar yeniden şekilleniyor. Ekonomik merkezler yer değiştiriyor. Enerji yolları, ticaret koridorları, savunma dengeleri ve teknoloji rekabeti yeni bir küresel düzenin habercisi oluyor. Yapay zekâdan uzaya, yarı iletkenlerden enerji güvenliğine, su krizinden gıda güvenliğine kadar her alan artık doğrudan millî güç meselesi haline geldi.

Böyle bir dönemde Türkiye’nin yapması gereken, geçmişin ihtişamına sığınmak da değildir, geleceği başkalarının yazmasını beklemek de.

Türkiye geçmişinden güç almalı ama geleceğini akılla kurmalıdır.

Atilla’yı, Alparslan’ı, Fatih’i, Osmanlı’yı, Cumhuriyet’i ve Atatürk’ü hatırlamak elbette önemlidir. Ancak tarih bize sadece gurur vermemeli; aynı zamanda sorumluluk yüklemelidir.

Çünkü büyük milletlerin asıl sınavı geçmişleriyle övünmek değil, yeni çağın ihtiyaçlarına cevap verebilmektir.

TARİH BİZE ÖZGÜVEN VERMELİ, UYUTMAMALI

Türk milleti tarih boyunca büyük coğrafyalarda devletler kurmuş, ticaret yollarına yön vermiş, savaşların ve barışların kaderini değiştirmiştir.

Fakat geçmişte büyük olmak, gelecekte otomatik olarak büyük olmak anlamına gelmez.

Tarih bir mirastır ama aynı zamanda bir borçtur.

Ecdadın yaptığıyla övünmek kolaydır. Zor olan, yeni çağda onların seviyesinde bir devlet aklı ortaya koyabilmektir.

Bugün Fatih Sultan Mehmet yaşasaydı sadece surları nasıl aşacağını düşünmezdi; yapay zekâyı, uzay teknolojilerini, enerji kaynaklarını, siber güvenliği, küresel finansı ve iletişim ağlarını da düşünürdü.

Bugün Atatürk yaşasaydı “muasır medeniyet seviyesinin üzerine çıkmak” hedefini sadece sanayiyle değil; bilim, teknoloji, eğitim ve stratejik bağımsızlıkla tanımlardı.
Dolayısıyla geçmişi anmak yetmez.

Geçmişteki cesareti, bugünün meselelerine taşımak gerekir.

YENİ DÜNYA DÜZENİ TOPRAKLA DEĞİL, AĞLARLA KURULUYOR

Eskiden büyük devletlerin gücü sahip olduğu toprakla ölçülürdü.

Bugün ise güç başka alanlarda toplanıyor.

Enerji hatlarını kim kontrol ediyor?

Ticaret hangi limanlardan geçiyor?

Veriyi kim işliyor?
Yapay zekâyı kim geliştiriyor?
Uyduları kim gönderiyor?

Ödeme sistemleri kimin elinde?
Kritik madenlere kim ulaşıyor?
Kriz çıktığında hangi ülke arabulucu olabiliyor?

Yeni dünyanın hakimiyeti artık ordular kadar ağlar üzerinden kuruluyor.

Bu yüzden Türkiye’nin hedefi toprak genişletmek değil, etki alanını genişletmek olmalıdır.

Yeni Türk stratejisinin temel kavramı şu olmalıdır:
Hâkimiyet değil merkezilik.

Türkiye ne kadar çok ekonomik, siyasi, teknolojik, kültürel ve lojistik ağın merkezinde olursa o kadar güçlü olacaktır.

“KÖPRÜ TÜRKİYE” YETMEZ, “MERKEZ TÜRKİYE” DÖNEMİ BAŞLAMALI

Türkiye yıllardır “Avrupa ile Asya arasında köprü” olarak tanımlanıyor.
Bu tanım artık yeterli değildir.

Köprüden geçilir.
Merkezde ise kalınır, yatırım yapılır, üretim yapılır, karar alınır.

Türkiye’nin hedefi transit ülke olmak değil; lojistik, finans, üretim ve teknoloji merkezi olmak olmalıdır.

Orta Koridor bunun için büyük fırsattır.

Çin’den Orta Asya’ya, Hazar’dan Kafkasya’ya, Türkiye üzerinden Avrupa’ya ulaşan ticaret yolları önem kazanıyor.

Ama asıl mesele trenlerin Türkiye’den geçmesi değildir.

Asıl soru şudur:
Bu ticaret Türkiye’de hangi değeri bırakacak?

Liman mı?
Sanayi mi?
Finans mı?
Sigorta mı?

Depolama mı?
Teknoloji mi?
Yeni iş alanları mı?

Eğer yalnızca geçiş ülkesi olursak coğrafyamızı kiralarız.

Eğer üretim ve finans merkezi olursak coğrafyamızı güce dönüştürürüz.

TÜRKİYE’NİN EN BÜYÜK AVANTAJI: BİRDEN FAZLA DÜNYAYLA AYNI ANDA KONUŞABİLMESİ

Türkiye’nin dünyadaki en büyük stratejik özelliklerinden biri, aynı anda birçok coğrafyayla iletişim kurabilmesidir.

Avrupa ile konuşabilir.

Rusya ile konuşabilir.

Türk dünyasıyla konuşabilir.

İslam dünyasıyla konuşabilir.

Afrika ile ilişki kurabilir.

Balkanları anlayabilir.

Kafkasya’yı bilir.

Karadeniz güvenliğinin içindedir.

Doğu Akdeniz’de belirleyici aktördür.

Bu özellik Türkiye’yi bir blokun ucunda değil, blokların kesişim noktasında konumlandırabilir.

Ancak bunun için dış politikamızın ana ilkesi net olmalıdır:

Herkesle konuşan, hiç kimseye bağımlı olmayan Türkiye.

Batı’dan kopmak strateji değildir.

Doğu’ya teslim olmak da strateji değildir.

Strateji, kendi çıkarlarımız doğrultusunda çok yönlü ilişki yönetebilmektir.

TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI DUYGUDAN KURUMA GEÇMELİ

Türk dünyasında tarihi bir yakınlaşma yaşanıyor.

Ancak kardeşlik söylemi tek başına yetmez.

Artık ikinci aşamaya geçilmelidir.

Ortak yatırım fonları kurulmalıdır.

Ortak teknoloji merkezleri oluşturulmalıdır.

Üniversiteler arasında araştırma ağları kurulmalıdır.

Öğrenci ve akademisyen değişimi büyütülmelidir.

Savunma sanayiinde ortak projeler geliştirilmelidir.

Enerji ve ulaştırma hatları birbiriyle entegre edilmelidir.

Dijital ödeme sistemleri ve ortak ticaret altyapıları güçlendirilmelidir.

Türk dünyasının gerçek bir stratejik güç haline gelmesi için kültürel birlik ekonomik ve teknolojik ortaklığa dönüşmelidir.

Gelecekte Türk dünyasının başarısı yalnızca liderlerin yaptığı zirvelerle değil, Türkistan’dan İstanbul’a kadar aynı teknoloji, ekonomi ve eğitim sistemlerinde çalışan gençlerle ölçülecektir.

BALKANLAR GEÇMİŞ DEĞİL, GELECEK DOSYASIDIR

Türkiye’nin stratejik ufkunda Balkanlar özel yer tutmalıdır.

Bulgaristan, Yunanistan, Kuzey Makedonya, Kosova, Bosna-Hersek, Arnavutluk, Romanya…

Bu coğrafya Türkiye için yalnızca tarih değildir.

Avrupa’ya açılan ön kapıdır.
Balkanlardaki Türk ve Müslüman toplumlar da sadece geçmişten kalan hatıralar değil; geleceğin kültürel, ekonomik ve diplomatik bağlarıdır.

Yeni Balkan politikası sadece törenlerle yürütülmemelidir.

Gençlik programları kurulmalıdır.
Burslar artırılmalıdır.

Türkçe ve yerel dillerde ortak medya projeleri geliştirilmelidir.

Teknoloji merkezleri açılmalıdır.

Girişimcilik fonları oluşturulmalıdır.

Üniversiteler arasında ortak programlar yapılmalıdır.

Türkiye’nin Balkanlardaki gerçek gücü, kaç politikacının Türkiye’yi sevdiğiyle değil; kaç gencin Türkiye ile gelecek kurmak istediğiyle ölçülmelidir.

SAVUNMA SANAYİİ BİR BAŞLANGIÇTIR, MODEL HALİNE GELMELİDİR

Türkiye son yıllarda savunma sanayiinde önemli bir kapasite oluşturdu.

Ancak asıl mesele bunu diğer stratejik sektörlere taşımaktır.

Savunmada oluşturduğumuz mühendislik ve üretim modeli yarı iletkene taşınmalıdır.

Yapay zekâya taşınmalıdır.
Enerji teknolojilerine taşınmalıdır.
Bataryaya taşınmalıdır.
Biyoteknolojiye taşınmalıdır.
Uzaya taşınmalıdır.
Yeni dönemde millî bağımsızlık yalnızca sınırları korumakla sağlanamaz.

Bir ülke kendi çipini, yazılımını, haberleşme sistemini, enerjisini ve kritik teknolojilerini geliştiremiyorsa siyasi bağımsızlığı da kırılgan hale gelir.

Türkiye artık açık bir teknolojik egemenlik doktrini oluşturmalıdır.

YENİ MİLLÎ GÜVENLİK: SU, GIDA VE ENERJİ

Geleceğin tehditleri sadece tanklarla gelmeyecek.

Kuraklık gelecek.
Su krizi gelecek.

Gıda fiyatları üzerinden baskı gelecek.

Enerji kesintileri gelecek.

İklim kaynaklı göçler gelecek.

Türkiye bu başlıkları artık sadece ekonomik veya çevresel konu olarak görmemelidir.

Su güvenliği millî güvenliktir.

Gıda güvenliği millî güvenliktir.

Enerji bağımsızlığı millî güvenliktir.

Tarım alanlarının korunması millî güvenliktir.

Tohum teknolojileri millî güvenliktir.

Geleceğin güçlü devleti savaş uçağı üreten ama suyunu dışarıya bağımlı hale getiren devlet olmayacaktır.

Gerçek güç dengeli kapasitedir.

2053 VE 2071 BUGÜNÜN ÇOCUKLARIYLA KURULACAK

Türkiye büyük hedeflerden söz ediyor.

2053…
2071…

Bu hedefler anlamlıdır ancak takvim hedefi tek başına vizyon değildir.

Asıl soru şudur:

2053’te nasıl bir insan gücümüz olacak?

Bugün ilkokula başlayan çocuklar 2053’te bu ülkenin mühendisleri, diplomatları, yöneticileri, bilim insanları ve girişimcileri olacaktır.

O halde 2053 projesi okuldan başlamalıdır.
Öğretmenden başlamalıdır.
Laboratuvardan başlamalıdır.
Yabancı dilden başlamalıdır.
Matematikten başlamalıdır.
Bilim merakından başlamalıdır.

Türkiye geleceğe çocuklarını yalnızca sınava hazırlayarak gidemez.

Çocuklarımızı dünyayı değiştirmeye hazırlamalıyız.

TÜRKİYE’NİN 30 YILLIK STRATEJİK HARİTASI OLMALI

Günlük siyaset başka, devlet stratejisi başkadır.

Türkiye artık iktidarlar değişse bile devam edecek uzun vadeli stratejik hedefler belirlemelidir.

2026-2030 dönemi stratejik dayanıklılık dönemi olmalıdır.

Ekonomi, enerji, su, gıda, teknoloji ve savunmadaki kırılganlıklar azaltılmalıdır.

2030-2040 dönemi teknolojik sıçrama dönemi olmalıdır.

Yarı iletkenler, yapay zekâ, uzay, enerji depolama, biyoteknoloji ve ileri malzemelerde küresel markalar çıkarılmalıdır.

2040-2053 dönemi ise Türkiye’nin küresel merkez olma dönemi olmalıdır.

İstanbul finans ve diplomasi merkezi…
Anadolu yüksek teknoloji ve üretim merkezi…
Trakya Avrupa bağlantısı…
Akdeniz enerji ve lojistik merkezi…

Karadeniz stratejik güvenlik kuşağı…
Kafkasya ve Orta Asya ile Orta Koridor…

Balkanlar ile Avrupa derinliği…
Afrika ile yeni ekonomik ortaklıklar…

Böyle bir harita oluşturulmadan büyük hedefler slogan olarak kalır.

“DÜNYANIN YÖNETİMİ BİZİM OLACAK” SÖZÜNE YENİ BİR ANLAM VERELİM

Dünyayı yönetmek deyince başka toplumlara hükmetmeyi anlamamalıyız.

21.yüzyılın gerçek liderliği başka bir şeydir.

Dünyanın sorunlarına çözüm üretebilen ülke olmaktır.
Barış masası kurabilmektir.
Teknoloji üretebilmektir.
İnsan yetiştirebilmektir.
Mazluma güven verebilmektir.

Ticaret yolları açabilmektir.
Krizde güvenilir ortak olabilmektir.

Türkiye için en büyük hedef “süper güç” unvanı almaktan daha akıllıca olmalıdır.

Hedefimiz vazgeçilmez ülke olmaktır.

Öyle bir Türkiye ki;
Avrupa Asya’ya ulaşırken onsuz plan yapamasın.

Türk dünyası dünya pazarlarına açılırken Türkiye merkez olsun.
Enerji üreticileri Türkiye üzerinden pazarlara ulaşsın.

Balkanlar Türkiye’yi güvenilir ortak olarak görsün.
Afrika Türkiye ile üretmek istesin.
Kriz çıktığında Ankara’nın telefonu aransın.

Bilimde, teknolojide ve diplomaside Türkiye’nin sözü dikkate alınsın.
İşte gerçek güç budur.

GELECEK BİZE VERİLMEYECEK, BİZ KURACAĞIZ

Türk milletinin çok büyük bir tarihi vardır.
Fakat büyük tarih, büyük gelecek garantisi değildir.

Gelecek çalışmayla kurulur.
Bilimle kurulur.
Üretimle kurulur.
Disiplinle kurulur.
Adaletle kurulur.
Eğitimle kurulur.
Devlet aklıyla kurulur.
Bugün önümüzde iki yol bulunuyor.

Ya dünyanın değişimini uzaktan seyredeceğiz ve başkalarının kurduğu düzende kendimize yer arayacağız.

Ya da kendi stratejimizi hazırlayıp yeni dünyanın kurucu aktörlerinden biri olacağız.

Ben Türkiye’nin ikinci yolu seçmesi gerektiğine inanıyorum.

Geçmişimiz bize cesaret verecek.
Coğrafyamız bize imkân sağlayacak.

Gençliğimiz bize güç verecek.
Bilim bize yol gösterecek.

Devlet aklı bütün bunları aynı hedefte birleştirecek.

Ve Türkiye gelecekte yalnızca güçlü olduğu için değil, dünyanın kendisine ihtiyaç duyduğu bir ülke olduğu için söz sahibi olacaktır.

Bugünün asıl sorusu artık şu değildir:
“Dünyayı kim yönetecek?”
Asıl soru şudur:
“Yeni dünya kurulurken Türkiye hangi masada, hangi teknolojiyle, hangi ekonomiyle ve hangi insan gücüyle yer alacak?”

Bu soruya bugün vereceğimiz cevap, çocuklarımızın yaşayacağı Türkiye’yi belirleyecektir.

Çünkü gelecek beklenmez.
Gelecek hazırlanır, planlanır ve inşa edilir.

Rafet ULUTÜRK
BULTÜRK Genel Başkanı